Informatieverstrekking door de onderzoeksrechter en de onderzoeksgerechten


1. De onderzoeksrechter

Voor onderzoeksrechters is het bijzonder delicaat om rechtstreeks mededelingen te doen aan de media. Ze mogen immers niet de minste schijn van partijdigheid wekken. Het zijn dan ook de procureur des konings of de politiechef, dan wel hun respectieve woordvoerders, die de pers inlichten over lopende gerechtelijke onderzoeken. De parket- of politiewoordvoerder kan daarbij steeds meedelen dat er een onderzoeksrechter is aangesteld en, in voorkomend geval, op grond van welke tenlastelegging. Voor nadere toelichtingen over de zaak heeft de parket- of politiewoordvoerder altijd de toestemming van de onderzoeksrechter nodig.


2. De onderzoeksgerechten

De raadkamer en de kamer van inbeschuldigingstelling houden in principe zitting achter gesloten deuren. Dit geldt zowel voor de bekrachtiging van een voorhechtenis als voor een verwijzing naar de strafrechtbank.

Toch is er een uitzondering. Een verdachte die al minstens zes maanden in voorhechtenis zit, kan vragen dat de raadkamer of kamer van inbeschuldigingstelling zich openbaar buigt over een verlenging van de voorhechtenis. Als de kans bestaat dat hij meer dan vijftien jaar opsluiting krijgt, moet hij een jaar wachten voor hij de openbaarheid kan vragen. Het verzoek om openbaarheid kan worden geweigerd wanneer er gevaar is voor de openbare orde, de goede zeden of de nationale veiligheid, wanneer er minderjarigen bij de zaak betrokken zijn, of om de privacy of de veiligheid van slachtoffers, getuigen of andere verdachten te beschermen (Wet op de Voorlopige Hechtenis, artikel 24).

Dezelfde uitzondering geldt voor het optreden van de raadkamer en de kamer van inbeschuldigingstelling in verband met de internering van ontoerekeningsvatbare personen. Ook zij kunnen om een openbare behandeling vragen, maar dit kan worden geweigerd wanneer de openbare orde of de goede zeden in het gedrang zijn (artikel 5 van de Wet van 1 juli 1964 betreffende het Sociaal Verweer en artikel 148 van de Grondwet).