Informatieverstrekking door de administratie


Gerechtelijke journalisten hebben er soms baat bij om officiële bestuursinformatie te raadplegen. Zo leveren een plan van ruimtelijke ordening, een milieuvergunning of een subsidiereglement meer dan eens interessante gegevens op.

Volgens artikel 32 van de Grondwet heeft iedere burger het recht om bestuursdocumenten te raadplegen en er een kopie van te krijgen, behalve wanneer de wet in uitzonderingen voorziet.

Een federale wet van 11 april 1994 en decreten van de gemeenschappen en gewesten maken deze openbaarheid van bestuur concreet. De wet van 11 april 1994 bepaalt dat de overheid ter vrijwaring van het algemeen belang of van private belangen, inzage in bepaalde documenten kan weigeren. En voor de goede orde: een journalist puurt uit deze wetgeving geen extra rechten in vergelijking met een 'gewone' burger.

Wie vindt dat op federaal niveau de inzage van een bestuursdocument ten onrechte geweigerd wordt, of wie van de betrokken overheid geen antwoord heeft gekregen binnen de dertig dagen na zijn aanvraag, kan een aanvraag tot heroverweging indienen bij die zelfde bestuursoverheid. Tegelijk kan men de Commissie voor de Toegang tot Bestuursdocumenten (CTB) een advies vragen over de zaak. Deze commissie omvat vijf leden: een voorzitter die aangesteld wordt uit de leden van de Raad van State, twee specialisten in administratief recht en twee ambtenaren. De CTB onderzoekt of de aanvraag al dan niet valt onder de uitzonderingen op het openbaarheidsprincipe zoals vastgelegd in de wet van 11 april 1994. Binnen de dertig dagen deelt de Commissie haar advies mee aan de aanvrager en aan de betrokken bestuursoverheid. Weigert die laatste nog steeds de informatie vrij te geven, dan kan de aanvrager een klacht indienen bij de Raad van State. De CTB kan ook geraadpleegd worden door een federale bestuursoverheid. Evenzeer kan ze op eigen initiatief advies uitbrengen over de toepassing van de wet van 11 april 1994.

In de Vlaamse Gemeenschap moeten de aanvragen tot heroverweging rechtstreeks bij de Vlaamse regering worden ingediend. Binnen de Franse Gemeenschap, het Waalse Gewest en de Franse Gemeenschapscommissie dan weer werd een eigen commissie voor de toegang tot bestuursdocumenten opgericht, die in grote lijnen dezelfde bevoegdheden heeft als de federale CTB.